Όλα τα Νέα

Αλέξανδρος Παπαδάκης: «Η Κρήτη ζεί και η μουσική της ακμάζει»

«Πάντως ο κόσμος θα κρίνει μελλοντικά τί θα μείνει και τί θα πάει στα σκουπίδια, σύμφωνα με το αλάνθαστο λαϊκό κριτήριο»

4.567

Συνέντευξη στον Γιάννη Θεοδωράκη

  • Ιδιαίτερη η σημερινή μου χαρά καθώς θα συνομιλήσω με έναν δεξιοτέχνη της κρητικής λύρας τον Αλέξανδρο Παπαδάκη! Φίλε Αλέξανδρε καλώς σε βρήκα και του καιρού και πάντα…
– Να είσαι καλά, φίλε Γιάννη. Η χαρά και τιμή είναι δική μου.
  • Καθώς δεν γνωρίζω πολλά πράγματα για την ζωή σου θα ήταν χαρά μου να μάθω για σένα και να ξεκινήσουμε πρώτα απ’ όλα από την καταγωγή σου και δυο λόγια για σένα.
– Είμαι γεννημένος τον Απρίλη του 1979 στην Αθήνα και κατάγομαι από τον Άρδακτο Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνης, όπου και διαμένω με την οικογένειά μου.
  • Θυμάσαι πως έρχεται η λύρα στα χέρια σου; Τι είναι αυτό που σε κάνει να θες να ασχοληθείς με την κρητική μουσική;

– Η αλήθεια είναι πως δεν θυμούμαι ακριβώς, μιας και πάντα θυμούμαι σαν κοπελάκι μια κακόλυρα στα χέρια μου.
Σε γενικές γραμμές, πάντως, περίπου στα 9 μου χρόνια αποκτώ σοβαρό όργανο και ξεκινώ την μαθητεία πλάϊ στον αδερφό του πατέρα μου, τον Μαθιό Παπαδάκη.

  • Τι είναι για τον Αλέξανδρο η μουσική παράδοση;
– Σημαία. Όχι, όμως, με την στείρα και άκαμπτη έννοια του όρου, αλλά με την μεταλλασσόμενη έννοια του συνεχώς εξελισσόμενου πολιτισμού.
Η μουσική παράδοση ενός τόπου, μιας εθνότητας, μιας κοινότητας εμπεριέχει τα αποδεκτά ιστορικά στοιχεία του παρελθόντος, τα σημερινά γεγονότα, αλλά και τις ελπίδες του μέλλοντος.
Προτιμώ, λοιπόν, τον όρο μουσική ταυτότητα.
  • Έχεις το ίδιο επίθετο με τον Γιώργο Παπαδακη. Πιστεύεις ότι σου έκανε καλό αυτό ως προς την αναγνώριση σου; Υπήρξαν στιγμές σύγκρισης η μπερδέματος με τον κύριο Γιώργο;
– Υπήρξαν πολλές στιγμές συσχέτισης, έως και ταυτοπροσωποίησης. Πολλοί μου δώσαν χαιρετισμούς για τον πατέρα μου, τον Γιώργη Παπαδάκη και άλλοι (γεροντότεροι σε ηλικία) μου φωνάζουν στο πάλκο: «Γειά σου Γιώργη!».
Ένας μάλιστα μου αφιέρωσε και το βιβλίο του: «Στον αγαπημένο φίλο Γιώργη…» Εντάξει, είναι λογικό.
Ο Γιώργης ο Παπαδάκης έχει μια λαμπρή μουσική πορεία, είναι ένας απ’ τους σπουδαιότερους και αγαπημένους καλλιτέχνες και έχει εντυπωθεί το επώνυμό του στο συλλογικό υποσυνείδητο του κρητικού ακροατηρίου.
Η λογικότερη  απορία που μπορεί να έχει κάποιος για κάποιον Παπαδάκη είναι αν είναι συγγενής με τον Γιώργη.
Μερικοί πιό ψυλιασμένοι για την Κρητική μουσική με ρωτούν αν είμαι εγγονός του Καρεκλά.
Πάντως δεν έχω διοριστεί ακόμη στο δημόσιο λόγω του Γιώργη Παπαδάκη.
  • Ακούω από πολύ κόσμο όταν αναφέρεται το όνομα σου στην συζήτηση και στην κουβέντα μας να λένε ότι είσαι εξαιρετικός λυράρης και καλό παιδί. Ήταν εύκολο ή δύσκολο να παραμείνεις καλός και σωστός άνθρωπος μετά την αναγνώριση σου στον χώρο;
– Το καλός και σωστός είναι πολύ σχετικές έννοιες. Προσπαθώ απλώς να περνώ καλά και να ξανοίγω τη δουλειά μου.
Πάντως δε νομίζω πως έχω τόση αναγνωρισιμότητα, η οποία θα δικαιολογούσε το καλαμοκαβαλίκεμα. Ίσως άμα γίνω σπουδαίος και τρανός να αφεθώ στην πολυτέλεια του βεντετισμού.
  • Τι είναι αυτό που σε κάνει να θες να παίζεις λυρα και να τραγουδάς; Επίσης τι είναι αυτό που σε κάνει να πρατεις το αντίθετο;
-Παίζω λύρα και τραγουδώ γιατί μ’ αρέσει. Για τον ίδιο ακριβώς λόγο πολλές φορές πράττω το αντίθετο.
  • Η καλή μαντινάδα ποσό σημαντικό ρόλο έχει στην μουσική σου; Πιστεύεις ότι η μουσική είναι δυνατότερη σε ένα τραγούδι ή ο στίχος;
-Μην μπερδεύεσαι. Ενώ είναι πλεμμένες τέχνες είναι παράλληλα και μη συγκρίσιμες.
Μην συγκρίνεις το τυρί με το κρέας. Μπορεί να είναι και τα δυό νόστιμα γή όχι.
Έναν καλό στίχο θα τον συγκρίνεις με έναν άλλο στίχο και μια καλή μουσική με μιαν άλλη μουσική. Ενδεχομένως και να ταιριάζουν, γή όχι.
Πάντως μπορεί μια καλή μαντινάδα να εξυψώσει έναν σκοπό κι ένας καλός σκοπός να αναδείξει μια καλή μαντινάδα.
Παρ’ όλα αυτά ο στίχος είναι κατανοητός από μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού (μιας και χρησιμοποιεί την δύναμη της γλώσσας), ενώ η μελωδία απαιτεί μια σχετική μουσική εξειδίκευση.
Άρα ο στίχος, μάλλον, κερδίζει.
  • Κατά την άποψη σου η κρητική μουσική πάσχει από κάτι σήμερα;
-Μια φορά ρωτήσαν τον Μίκυ Θεοδωράκη: » Μα καλά, γιατί δεν βγάζει το παγκόσμιο μουσικό στερέωμα ιδιοφυΐες όπως παλιότερα;» Και απαντά ο σοφός γέρος:
» Η ανθρωπότητα έχει ιδιοφυΐες σε άλλους τομείς, όπως η ιατρική και η τεχνολογία.» Κάποια στιγμή μπορεί η ανθρωπότητα να στρέψει την δημιουργικότητά της πάλι στην τέχνη. Πού ξέρεις…
  • Τα μουσικά σου έργα ως τώρα;
-Προσωπικές δουλειές έχω
το «Κανάρι μου»,
«Στου καραβιού την πλώρη»
και τον «Άνυδρο αθό».
Από ‘κεί και πέρα έχω διάφορες συμμετοχές σε κάποιες δισκογραφικές δουλειές.

  • Είσαι ευχαριστημένος με την έως τώρα πορεία σου μέσα στο χώρο της μουσικής;
-Όχι. Και μάλλον θα ποθάνω και δεν θα προλάβω να κάμω ούτε τα μισά.
  • Θα προτιμούσες την ευρεία αναγνώριση του κόσμου και την καριέρα ή να άφηνες πίσω σου περισσότερα ποιοτικά τραγούδια για την παράδοση του νησιού και της μουσικής μας;
– Έχω την εντύπωση πως τελικά – ίσως και μετά θάνατον – το ένα προϋποθέτει το άλλο.
  • Θα μπορούσες ποτέ να τραγουδήσεις κάτι το οποίο δεν σε εκφράζει σαν Αλέξανδρο όμως έχει περάσει στον υπόλοιπο κόσμο;
-Εκ των πραγμάτων το κάνω, ειδικά στα γλέντια. Με κάποια όρια, βέβαια, αλλά το κάνω.
Πάντως πολλές φορές η χαρά που δίνεις σε αυτόν που παρήγγειλε κάτι που δεν σου αρέσει, αξίζει τον κόπο…
  • Υπήρξε στιγμή που ήρθες σε δύσκολη θέση πάνω στο κρητικό πάλκο ;
-Κιαμέεεεεε……… Ντα μιά μόνο;
  • Το πιοτό και οι μεθυσμένες συμπεριφορές επηρεάζουν αρνητικά το κλίμα ενός γλεντιού;
-Το ασύστολο πιοτό και οι ασυνείδητες συμπεριφορές όχι μόνο χαλούν το κέφι του γλεντιού, αλλά μπορούν να κλείσουν και σπίτια…
  • Πιστεύεις ότι υπάρχει σωτηρία στην κακή χρήση του αλκοόλ σήμερα από τους νέους;
-Όχι. Είμαστε πολύ μακριά απ’ το να εκπαιδεύσουμε το κρητικό ακροατήριο σ’ αυτόν τον τομέα. Πρόσεξε, δε μιλώ για κατάργηση του πιοτού. Μιλώ για το περίσσο που χαλά το ίσο…
  • Υπήρξε βοήθεια όταν ξεκινούσες τα πρώτα σου μουσικά βήματα από παλιούς λυράρηδες του τόπου μας;
-Φυσικά, πολλοί. Για την ακρίβεια απ’ όπου κι αν ζήτησα βοήθεια την είχα. Θα ήμουν αγνώμων αν δεν αναγνώριζα την συμβολή τους στην όποια πορεία μου.
Θα ξεχωρίσω όμως δυό: Τον Μανώλη τον Μαργαρίτη απ’ τις Μέλαμπες και τον μέγα λαγουτιέρη Πέτρο Καρμπαδάκη απ’ την Κουκουναρά.
  • Διδάσκεται εύκολα η κρητική μουσική κουλτούρα μας;
-Η μουσική μας, ναί. Η κουλτούρα, όχι, γιατί προϋποθέτει μηχανισμούς μάθησης όπως η οικογένεια, το χωριό, το περιβάλλον.

 

  • Πιστεύεις ότι τα ραδιόφωνα σήμερα χτίζουν καριέρες και χαλούν εξίσου καριέρες καλλιτεχνών;
-Σίγουρα επηρεάζουν το ακροατήριο. Πάντως ο κόσμος θα κρίνει μελλοντικά τί θα μείνει και τί θα πάει στα σκουπίδια, σύμφωνα με το αλάνθαστο λαϊκό κριτήριο.
  • Η μαντινάδα σήμερα τι πρέπει να έχει για να την τραγουδήσει ο Αλέξανδρος ;
-Δεν μπορώ να σου πώ με σιγουριά. Με αγγίζουν μαντινάδες πολλών θεμάτων και καταστάσεων.
Ίσως με συγκινούν λίγο περισσότερο οι μαντινάδες που έχουν αναφορά σε ύπαιθρο, σε χωριό, σε φύση…
  • Τα μουσικά σου όνειρα στην συνέχεια ;
-Δεν έχω συγκεκριμένα. Ό,τι γεννηθεί θα προσπαθήσω να βγεί στη φόρα.
  • Πως φαντάζεσαι τον Αλέξανδρο όταν έρθει το πλήρωμα του χρόνου στην μουσική του πορεία;

-Τέτοιου είδους σχέδια δεν κάνω γιατί μπορεί να μην βγούνε και να μου κακοφανεί.

  • Αλέξανδρέ μου, υπήρξαν στιγμές που είπες τα παρατάω;
-Ναί, αλλά θέτω στο κρεβάτι και μου περνά.
  • Θυμώνεις όταν συναντάς (συναδέλφους ) που ίσως παραποιούν την κρητική μουσική όπως εσύ την έχεις πλάσει στο μυαλό σου;
-Όχι, βέβαια. Ο καθένας παρουσιάζει το έργο του σύμφωνα με την δική του προοπτική. Δηλαδή θα έπρεπε να θυμώνει και κάποιος άλλος με μένα;
  • Πιστεύεις ότι υπάρχουν άξιοι συνεχιστές της παραδοσιακής μας μουσικής;

-Ναί, φυσικά, αν και αυτό θα κριθεί απόλυτα όταν εμείς θα κλείσωμε τα μάτια μας.

  • Η πρόσφατη απώλεια του Μανώλη Κακλή πόσο σημαντική είναι για την Κρήτη;
– Τί με ρωτάς τώρα; Αν έπρεπε να πεθάνει ο Σκορδαλός; Ο Καραβίτης; Ο Καρεκλάς;
Σίγουρα έφυγε μικρός, αφήνοντας πίσω του μια πορεία ασύγκριτη στο κρητικό τραγούδι.
Σίγουρα ανέ ζούσε κι άλλο θα προσέφερε κι άλλο στο κρητικό μουσικό γίγνεσθαι.
Όμως ο θάνατός του υπήρξε απαραίτητο στάδιο για να πάει να καθίσει στον θρόνο του στο παγκρήτιο μουσικό πάνθεον.
Άλλωστε τέτοιοι άντρες δεν τζοι πιάνει ο Χάρος, ακόμη κι ανε μπούν στο χώμα.
  • Ποιός από τους παλιούς που έφυγαν αν ζούσε πιστεύεις ότι άφηνε ακόμα μεγαλύτερη μουσική κληρονομιά ;
-Η άποψή μου είναι τελείως υποκειμενική και έχει να κάνει με τις προσωπικές μου προτιμήσεις. Μάλλον τον Θανάση Σκορδαλό θα έλεγα…
  • Πως βλέπεις το μέλλον της μουσικής μας;

-Ας μείνουμε στο γεγονός πως υπάρχει μέλλον για την κρητική μουσική.
Αν αυτό σου φαίνεται δεδομένο σκέψου άλλες εθνοτοπικές μουσικές, οι οποίες επιβιώνουν πλέον μόνον ως πεδίο έρευνας των μουσικολόγων.
Η Κρήτη ζεί και η μουσική της ακμάζει.

  • Η ευχή σου από δω και πέρα για την παράδοση μας ποια θα ήταν;
-Να μην είναι παράδοση απλά, αλλά ταυτότητα.
  • Μεγάλη μου χαρά που μίλησα μαζί σου, σε ευχαριστώ για την παρέα σου από καρδιάς και σου εύχομαι ό,τι καλύτερο Αλέξανδρέ μου!
– Κι εγώ Γιάννη, είμαι χαρούμενος που μου έδωσες την δυνατότητα να εκφράσω δημόσια κάποιες απόψεις μου. Σε ευχαριστώ και στην άλλη με καλό.

 

Η εκπομπή «ΕΛΛΗΝΩΝ ΔΡΩΜΕΝΑ» ταξιδεύει σε όλη την επικράτεια, για να καταγράψει και να μας παρουσιάσει τις διαχρονικές πολιτισμικές εκφράσεις, -«Τα Δρώμενα των Ελλήνων»- που αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο της ζωής των ανθρώπων. Τον Μάϊο του 2012 φιλοξένησε τον Αλέξανδρο Παπαδάκη σε ένα από τα καλύτερα αφιερώματα της εκπομπής: