Όλα τα Νέα

Καζάνι που βράζει ο Κόλπος του Ομάν: Οι πρώτες αντιδράσεις ΗΠΑ- Ιραν

134
Νέες ανησυχίες για την ασφάλεια των πλοίων που διαπλέουν στο Στενό του Ορμούζ γι΄αυτό τον μήνα προκάλεσαν οι επιθέσεις την Πέμπτη εναντίον δύο δεξαμενόπλοιων στον Κόλπο του Ομάν.

Πέρα από την παγκόσμια ανησυχία, οι επιθέσεις στα τανκ είχαν ως αποτέλεσμα να σημειωθεί άλμα στις τιμές του πετρελαίου.

ΗΠΑ-Ιραν: Οι αντιδράσεις

Μετά τις εκρήξεις που προκλήθηκαν σε δύο τάνγκερ στο Στενό του Χορμούζ που είχαν ως αποτέλεσμα τα πληρώματα και των δύο δεξαμενόπλοιων να εκκενώσουν τα πλοία, ξεκίνησε οι απρόκλητες επιθέσεις.

Από την πλευρά της οι  ΗΠΑ κατηγορούν ευθέως το Ιράν για απρόκλητες επιθέσεις που έχουν σαν αποτέλεσμα να θίγουν το θέμα της προστασίας και της πιθανής στρατιωτικής σύρραξης στο πιο σημαντικό πέρασμα πετρελαίου στον κόσμου.

Το Ιράν με την σειρά του αρνείται τις κατηγορίες περί στρατιωτικής σύρραξης, επαναλαμβάνοντας πως αυτό είναι υπεύθυνο για την ασφάλεια των δεξαμενόπλοιων στο Στενό του Χορμούζ.

Πρόσθεσε δε πως οι κατηγορίες εναντίον της Τεχεράνης για τις επιθέσεις εναντίον δύο δεξαμενόπλοιων στον Κόλπο του Ομάν προκαλούν πολύ έντονη ανησυχία.

«Είμαστε αρμόδιοι για τη διατήρηση της ασφάλειας στο Στενό και διασώσαμε τα πληρώματα των δεξαμενόπλοιων που δέχθηκαν επίθεση μέσα στο συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα (…). Οι κατηγορίες του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ (Μάικ) Πομπέο εναντίον του Ιράν προκαλούν έντονη ανησυχία», τόνισε ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας Αμπάς Μουσαβί.

Με βάση το βίντεο από την επίθεση που δόθηκε στην δημοσιότητα, οι ΗΠΑ επιμένουν πως η Τεχεράνη βρίσκεται πίσω από τις επιθέσεις στα Στενά του Ορμούζ και υποστηρίζουν πως το video δείχνει Ιρανούς να αφαιρούν από το τάνκερ Kokuka Courageous νάρκη που δεν είχε εκραγεί.

«Στο σύνολό τους, αυτές οι απρόκλητες επιθέσεις παρουσιάζουν ξεκάθαρη απειλή για την διεθνή ειρήνη και ασφάλεια» δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός εξωτερικών, Μάικ Πομπέο και απάντησε στις αιτιάσεις των Ιρανών που καταγγέλλουν επιχείρηση προπαγάνδας πως «κανείς στον κόσμο δεν θεωρεί το περιστατικό αστείο».

Ανησυχία στις αγορές μετά τις εκρήξεις στα τάνκερ

Οι επιθέσεις την Πέμπτη εναντίον των δεξαμενόπλοιων στον Κόλπο του Ομάν προκάλεσαν άλμα στις τιμές του πετρελαίου κι εγείρουν νέες ανησυχίες για την ασφάλεια των πλοίων που διαπλέουν το Στενό του Χορμούζ, έναν μήνα αφότου άλλα τέσσερα δεξαμενόπλοια χτυπήθηκαν από νάρκες στην ίδια περιοχή.

Το Στενό του Χορμούζ, σημείο άμεσης ζωτικής σημασίας για τη ναυτιλία που συνδέει τους πετρελαιοπαραγωγούς της Μέσης Ανατολής με τις αγορές στην Ασία, την Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική κι όχι μόνο, βρίσκεται στο επίκεντρο των εντάσεων της περιοχής για δεκαετίες.

«Πριν από λίγο καιρό, η τιμή του πετρελαίου εκτοξεύτηκε μόνο και μόνο επειδή περίπου ένα εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα δεν προσφερόταν στην αγορά εξαιτίας του εμφυλίου πολέμου στη Λιβύη. Μέσω του Στενού του Χορμούζ μεταφέρονται καθημερινά πάνω από 15 φορές μεγαλύτερες ποσότητες» εξήγησε ο Εουτζέν Βάινμπεργκ, επικεφαλής αναλυτής της Commerzbank.

Βέβαια δεν είναι η πρώτη φορά που υπήρξε αναταραχή στο σημείο, καθώς οι Ιρακινοί ουκ ολίγες φορές έχουν απειλήσει να κλείσουν αυτή την θαλάσσια διαδρομή.

Η Lloyd’s του Λονδίνου χαρακτήρισε τον Περσικό Κόλπο και τμήματα του Κόλπου του Ομάν περιοχές υψηλού κινδύνου μετά τις επιθέσεις στα μέσα Μαΐου.

Από την άλλη ο Βάινμπεργκ θεωρεί πως ο αριθμός των μεταφορών μέσω των Στενών θα μειωθεί πράγμα που σημαίνει λιγότερη προσφορά, υψηλότερες τιμές.

Η σημασία του στενού Χορμούζ για την ναυτιλία

Ο θαλάσσιος δίαυλος χωρίζει το Ιράν και το Ομάν, συνδέοντας τον Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα. Το στενότερο σημείο στο Στενό έχει πλάτος 33 χιλιομέτρων, αλλά η δίοδος ναυσιπλοΐας έχει πλάτος μόλις τρία χιλιόμετρα προς κάθε κατεύθυνση.

Η αμερικανική Υπηρεσία Ενεργειακής Πληροφόρησης εκτιμά ότι 18,5 εκατ. βαρέλια την ημέρα του πετρελαίου που μεταφέρεται διά θαλάσσης πέρασαν από τη δίοδο αυτή το 2016. Αυτό είναι περίπου το 30% του αργού και άλλων προϊόντων πετρελαίου σε υγρή μορφή που μεταφέρθηκαν διά θαλάσσης το 2016.

Περίπου 17,2 εκατ. βαρέλια την ημέρα, αργό και συμπυκνώματα εκτιμάται ότι μεταφέρθηκαν μέσω του Στενού το 2017 και περίπου 17,4 εκατ. βαρέλια την ημέρα το πρώτο εξάμηνο του 2018, σύμφωνα με την εταιρία αναλύσεων του πετρελαϊκού κλάδου Vortexa. Με την παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου να είναι περίπου 100 εκατ. βαρέλια την ημέρα, αυτό σημαίνει ότι περίπου το ένα πέμπτο περνά μέσω των Στενών.

Δίοδος στην αγορά της Ανατολής

Η μεγαλύτερη ποσότητα αργού που εξάγεται από τη Σαουδική Αραβία, το Ιράν, τα ΗΑΕ, το Κουβέιτ και το Ιράκ – όλα κράτη-μέλη του Οργανισμού Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών – μεταφέρεται μέσω του θαλάσσιου αυτού διαύλου.

Είναι πραγματικά αυτή μόνη διέξοδος από τον Κόλπο;

Ταξιδεύοντας δια θαλάσσης, το στενό είναι το μόνο μέσο μεταφοράς αγαθών και φυσικά πετρελαίου στον υπόλοιπο κόσμο. Για το λόγο αυτό, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία πρότειναν την κατασκευή περισσότερων αγωγών πετρελαίου για την αποφυγή προβληματικών μέσω θαλάσσης. Κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράν το 1980-1988, οι δύο πλευρές προσπάθησαν να διακόψουν η μία τις εξαγωγές πετρελαίου της άλλης, σε μια διαμάχη που έμεινε γνωστή ως «ο πόλεμος των δεξαμενόπλοιων».

Ποια ναυτική δύναμη προστατεύει την περιοχή;

Ο Πέμπτος Στόλος των Ηνωμένων Πολιτειών, με έδρα το Μανάμα του Μπαχρέιν, είναι υπεύθυνος για την προστασία των θαλάσσιων οδών.

Δεν είναι το πρώτο θερμό επεισόδιο στο Στενό Χορμούζ

Τον Ιούλιο του 1988, το αμερικανικό πολεμικό πλοίο Vincennes κατέρριψε ιρανικό επιβατικό αεροσκάφος, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν και οι 290 επιβαίνοντες. Η Ουάσινγκτον απέδωσε την κατάρριψη στο γεγονός ότι το πλήρωμα θεώρησε ότι το επιβατικό αεροσκάφος ήταν μαχητικό. Η Τεχεράνη είπε ότι επρόκειτο για εσκεμμένη επίθεση. Οι ΗΠΑ ανέφεραν ότι το Vincennes βρισκόταν στην περιοχή για να προστατεύσει τα ουδέτερα σκάφη απέναντι σε επιθέσεις του ιρανικού ναυτικού.

Στις αρχές του 2008, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι ιρανικά σκάφη απείλησαν αμερικανικά πολεμικά, πλησίασαν τρία σκάφη του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού στα Στενά.

Τον Ιούνιο του 2008, ο τότε διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης, ο Μοχαμέντ Αλί Τζαφάρι, δήλωσε ότι το Ιράν θα επιβάλει ελέγχους στη ναυσιπλοΐα στο Στενό εάν δεχθεί επίθεση.

Τον Ιούλιο του 2010, το ιαπωνικό πετρελαιοφόρο M Star δέχθηκε επίθεση στο Στενό. Την ευθύνη ανέλαβε μια ομάδα μαχητών με την ονομασία Ταξιαρχίες του Αμπντάλα Αζάμ που είχε σχέσεις με την Αλ Κάιντα.

Embedded video

Arab News Today@ArabNewsToday

Tanker ship «Altair» on fire near the Strait of Hormuz» with the flag of the Marshall Islands belong to Norway.

36 people are talking about this

Τον Ιανουάριο του 2012, το Ιράν απείλησε να μπλοκάρει το Στενό σε αντίποινα για τις αμερικανικές και ευρωπαϊκές κυρώσεις που είχαν στόχο τα έσοδα της χώρας από το πετρέλαιο, σε μια προσπάθεια να τερματιστεί το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Τεχεράνης.

Τον Μάιο του 2015, ιρανικά σκάφη εξαπέλυσαν βολές κατά τάνκερ υπό σημαία Σιγκαπούρης. Υποστηρίχθηκε τα πυρά έπληξαν ιρανική πλατφόρμα πετρελαίου, με αποτέλεσμα το πλοίο να εγκαταλείψει την περιοχή.

Τον Ιούλιο του 2018, ο πρόεδρος Χασάν Ροχανί άφησε να εννοηθεί ότι το Ιράν θα μπορούσε να διακόψει τη ροή πετρελαίου μέσω του Στενού σε αντίδραση στην προσπάθεια των ΗΠΑ να μειωθούν στο μηδέν οι εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν. Αξιωματικός των Φρουρών της Επανάστασης δήλωσε ότι το Ιράν θα μπλοκάρει όλες τις εξαγωγές μέσω του Στενού εάν διακοπούν οι εξαγωγές του Ιράν.