Όλα τα Νέα

Μανώλης Χαμογιωργάκης: «Κατάλαβα πολύ νωρίς ότι με είχε κερδίσει το λαούτο»

1.922

Συνέντευξη στον Γιάννη Θεοδωράκη

  • Σήμερα θα πάμε μια βόλτα στα όμορφα Χανιά, να συναντήσουμε έναν φίλο από τα παλιά. Τον ψάξαμε στο Ρέθυμνο, όπου ζούσε κάποτε, όμως σαν ερωτικός μετανάστης προχώρησε λίγο παρακάτω !
    Με χαρά σας παρουσιάζω σήμερα τον καλό μου φίλο Μανώλη Χαμογιωργάκη!! Μανόλη χίλια καλώς βρεθήκαμε φίλε μου!
– Γιάννη καλώς όρισες χαίρομαι, που σε συναντώ και σε ευχαριστώ που έκαμες αυτόν τον κόπο και ήρθες .
  • Θέλω να γυρίσουμε τον χρόνο πίσω να μάθουμε τον Μανώλη από τα παιδικά του χρόνια! Μια μικρή ιστορική αναδρομή.
– Η αλήθεια είναι ότι με πας πολλά χρονιά πίσω, αλλά κάθε φορά που η σκέψη μου γυρίζει σε εκείνη την εποχή και σε αυτά τα μέρη μόνο χαρούμενος νιώθω .
Tο χωριό μου λοιπόν είναι τα Γουλεδιανά Ρεθύμνου, εκεί έκαμα τα παιδικά μου βήματα , μεγαλωμένος σε μια πολυμελή οικογένεια από την οποία πήρα πολύ αγάπη, αφού είμαι και ο Βενιαμίν .
Έως την ηλικία των 12 έμενα στο χωριό μου με πολλές αναμνήσεις από εκείνη την εποχή , εικόνες από ένα μικρό μονοθέσιο σχολείο , από το μοναδικό καφενείο του χωριού, που το είχε ο πατέρας μου (έκαμα και εγώ τον καφετζή ) , εικόνες από γεροντάκια με τα αυθόρμητα τους πειράγματα, από τον παπά του χωριού, το δάσκαλο και τον αγροφύλακα , και από όμορφες παρέες και παιχνίδια στα σοκάκια .
Μετά στο γυμνάσιο και στο λύκειο ήμουν στο Ρέθυμνο.
Εκείνη την περίοδο κατάλαβα την επιρροή της μουσικής πάνω μου και έτσι σιγά σιγά άρχισε να διαμορφώνετε η αντίληψη αλλά και η πορεία μου γύρω από την μουσική. 

  • Τι ήταν εκείνο που σε έσπρωξε στην μουσική; Τι έβρισκες μέσα στον ήχο του λαγούτου, που σε έκανε να ξεχάσεις τα παιδικά παιχνίδια ;
-Στην οικογένεια μου υπάρχει πολύ έντονα το μουσικό στοιχείο, αφού ο πατέρας μου έπαιζε λύρα και κατά τα λεγόμενα των μεγαλύτερων του χωριού είχε ιδιαίτερο χρώμα .
Επίσης ο μεγάλος μου αδερφός ο Κώστας παίζει λύρα, αλλά επηρεάστηκα και από κοντινούς συγγενείς και χωριανούς, που έπαιζαν επαγγελματικά και γενικά και από την μουσική που άκουγα από τα ραδιόφωνα πιο πολύ .
Τα Γουλεδιανά έχουν ιστορία από ανθρώπους, που ασχολήθηκαν με τη μουσική του τόπου μας και συνεχίζει.
Επίσης δεν υπάρχει σπίτι που να μην υπάρχει ένα κρητικό όργανο και κάποιος που να παίζει .
Όλα τα παραπάνω πιστεύω ότι έπαιξαν ρόλο και με ώθησαν στη μουσική. Θεωρώ όμως ότι πρέπει να έχει κάνεις το σαράκι από μόνος του και να ακολουθήσει αυτό το δρόμο.
Τώρα στο δεύτερο σκέλος της ερώτησης σου ,μπορεί εκείνα τα χρόνια να μη μου στερούσε η μελέτη και ο ήχος του λαούτου το παιχνίδι, αλλά την μουσική την συνδύαζα με ό,τι κι αν ασχολιόμουν .
  •  Ήταν εύκολη η επιλογή σου να ασχοληθείς με το λαούτο;
-Τα πρώτα μου βήματα τα έκανα με λύρα αφού μόνο αυτό το όργανο ήταν σπίτι μας , ακούγοντας και βλέποντας από τους παλιότερους λαουτιέρηδες του χωριού και από μουσικούς, που έρχονταν στο πανηγύρι κατάλαβα πολύ νωρίς ότι με είχε κερδίσει το όργανο αυτό
.Με εντυπωσίαζε ο ρόλος και το ηχόχρωμά του.
  •  Αν δεν έχεις «έρωτα» με την κρητική μουσική πιστεύεις, ότι μπορείς να πετύχεις ;
– Ό,τι και να κάνεις, αν δεν το αγαπάς υπάρχουν σε αυτό αρχικά τεράστιες ελλείψεις ,το μικρότερο πράγμα θεωρώ είναι η επαγγελματική επιτυχία.
Η εσωτερική επιτυχία πρέπει να μας ενδιαφέρει .
Αυτός λοιπόν που παίρνει απόφαση να ασχοληθεί με την μουσική και που η αγάπη και ο ενθουσιασμός γύρω από αυτήν ήταν η αφορμή να ξεκινήσει, ξεχωρίζει από τους άλλους και όχι αυτός που ασχολείται εξαιτίας κάποιων περιστάσεων.

  • Ξεκινώντας τα πρώτα σου βήματα στη μουσική, συνεργάστηκες με τον Γιώργο Μανωλιούδη και τον Γιώργο Χαλκιαδάκη! Ποσό τυχερός είναι ένας νέος καλλιτέχνης, που μπορεί να συνεργαστεί με τέτοια ονόματα;
– Η συνεργασία αυτή αλήθεια είναι ότι με προσγείωσε και με έβαλε στα βαθιά νερά , ήταν πολύ όμορφο αυτό που έζησα αλλά και συνάμα μεγάλη ευθύνη να συνυπάρχω στο ίδιο πάλκο με πολύ καλούς μουσικούς που πάντοτε πλαισίωναν αυτό το συγκρότημα , να συνοδεύω ένα από τους καλύτερους τραγουδιστές της γενιάς του, αλλά και συνοδεύω τη λύρα του Χαλκιά ενός μεγάλου λυράρη που έχει αφήσει έντονα το στίγμα της Ρεθεμιώτικης λύρας και που πάντοτε είχε πολύ καλούς λαουτιέρηδες μαζί του .
Εδώ θέλω να πω ότι ο Χαλκιάς ήταν από τους πρώτους που με πίστεψε και αυτό με βοήθησε πολύ στην συνεργασία μας να τα καταφέρω παρόλο το μικρό της ηλικίας μου.

Θεωρώ λοιπόν ότι το ίδιο ισχύει σε όποιο νέο έχει την ευκαιρία να συνεργαστεί με μουσικούς και συνεργάτες με περισσότερη εμπειρία. Πρέπει να αισθάνεται τυχερός γιατί θα αποκομίσει πολλά .
  • Συναλλάσσοντας απόψεις για την μουσική μας και το ύφος του κάθε καλλιτέχνη ο Μανωλιούδης σε ραδιοφωνική μας κουβέντα μου είπε ότι ο Χαμογιώργης έχει το δικό του μοναδικό στυλ. Γεννήθηκες με αυτό ή το χάραξες μόνος σου;
– Το μπράβο έχει άλλη αξία από χείλη σε χείλη.
Όταν ακούσεις κάτι από κάποιον που εκτιμάς την πορεία του και το μουσικό του στίγμα όλα αυτά τα χρονιά , έχουν μεγαλύτερο βάρος τα λεγόμενα του πάνω σου.
Τον ευχαριστώ για τον καλό του λόγο και που πολύ συχνά τον εκφράζει δημόσια όπως μαθαίνω .
Πιστεύω όμως το ύφος και ο χαρακτήρας διαμορφώνεται στο μουσικό αλλά και στον τραγουδιστή αναλόγως τα βιώματα και τα ακούσματα του .
  • Τα μουσικά σου βήματα αργά και πάντα πολύ προσεχτικά, αργείς για έναν δίσκο, αυτό σε κάνει καλύτερο και σε βοηθά να αποφεύγεις τυχόν λάθη;
-Τα μουσικά μου βήματα προσπαθώ να είναι σταθερά και με μουσική ταυτότητα.
Η εμπειρία, η γνώση, η μουσική παιδεία και ο μουσικός σου περίγυρος σε κάνουν να αποφεύγεις τυχόν «λάθη», και όχι το πόσο γρήγορα ή αργά μπορεί τελικά να ολοκληρωθεί η εκάστοτε δισκογραφική δουλειά .

  • Αυτό τον καιρό, που η δισκογραφία δεν πάει καλά εσύ πας κόντρα και πρόσφατα έδωσες στον κόσμο μια νέα δουλειά. Ευχαριστημένος ;
-Είναι πολύ δυνατό και όμορφο το συναίσθημα της δημιουργίας και αξίζει μεγαλύτερη προσπάθεια από όλους, που αγαπούν την παράδοση του τόπου μας ειδικά αυτόν δύσκολο καιρό, που τα πάντα έχουν την τάση να απαξιώνονται .
Μέσα λοιπόν από την πρόσφατη μου δισκογραφική δουλεία «ΤΟΥ ΕΡΩΤΑ Η ΠΡΟΣΕΥΧΗ» και βλέποντας να έχουν αγαπηθεί πολλά κομμάτια από το κοινό, που με παρακολουθεί .
Ναι είμαι ευχαριστημένος.
  • Στηρίζουν οι δισκογραφικές εταιρίες τις νέες προσπάθειες των καλλιτεχνών;
-Αν και αυτές ,να το πω λίγο πιο όμορφα δουν ότι «αξίζει» να τον στηρίξουν, μπορούν να βοηθήσουν στην προβολή του καλλιτέχνη και να προωθήσουν την δουλειά του .
  • Το ραδιόφωνο το έχεις σύμμαχο όλα αυτά τα χρόνια; Σε στήριξαν άνθρωποι χωρίς να πληρωθούν από εσένα;
-Ξεκινώ από το δεύτερο μέρος της ερώτησης ..δεν θα το έκανα ποτέ να πληρώσω κάποιο παραγωγό για να με προβάλει και να με παίζει στην εκπομπή του .
Με χαροποιεί πάρα πολύ να είναι επιθυμία του παραγωγού και να θέλει να το μοιραστεί με το κοινό του ή επιθυμία του κοινού . τι ποιο όμορφο !!..
Τώρα στο πρώτο ερώτημα δεν έχω κανένα παράπονο από τα πρώτα μου δισκογραφικά βήματα, δοξάζω το Θεό για κάποιο λόγο ακούγονται οι δουλειές μου , μπορώ λοιπόν να πω ότι είναι «σύμμαχος» μου το ραδιόφωνο.

• Τι είναι αυτό, που δεν σε αφήνει να κάνεις μεμονωμένα τραγούδια και να τα «ανεβάσεις» στο διαδίκτυο, όπως κάνουν οι περισσότεροι σήμερα;
-Έχω «ανεβάσει» τραγούδια μεμονωμένα αλλά εντάσσονται μέσα σε δισκογραφική δουλειά , τα έχουμε δημοσιεύσει σαν δείγμα αυτού που θα ακολουθήσει …
Τώρα ίσως αργότερα, αναλόγως τις συνθήκες στη δισκογραφία μπορεί να γίνει και αυτό .
• Με το αλκοόλ και τις ουσίες είχες ποτέ σχέση;
– Ουσίες δεν έχω ποτέ δοκιμάσει και είμαι και κάθετος σε αυτά τα θέματα ακόμα και στο κάπνισμα.
Αυτά τα πράγματα μόνο σε προβλήματα και στον κατήφορο οδηγούν .
Τώρα το αλκοόλ θα κάμω την παρέα μας που λένε , αλλά δεν έχω εξαρτηθεί ποτέ από αυτό.
Αφού αναφέρθηκες όμως στις ουσίες, το αλκοόλ δεν το θεωρώ λιγότερο επικίνδυνο θέλει πολύ προσοχή.
Αυτός ο τόπος έχει χάσει πολλούς ανθρώπους και είναι αφορμή αυτό .
Ενθουσιαζόμαστε, αλλά πρέπει, ειδικά εμείς οι μουσικοί, να μην είμαστε από αυτούς, που παρακινούμε τους θαμώνες της κάθε εκδήλωσης να πίνουν.
• Ήταν εύκολο για εσένα να κάνεις και καριέρα και οικογένεια;
-Το καριέρα μου ακούγετε βαρύ !!!
Θεωρώ όμως ότι όλα είναι εύκολα να τα δημιουργήσεις.
Το δύσκολο είναι να τα κρατήσεις.
Ο συνδυασμός απαιτεί μεγάλα ψυχικά αποθέματα αλλά αξίζει την προσπάθεια .

• Είχες ποτέ την ανάγκη ( με το χέρι στην καρδιά) να κάνεις οπωσδήποτε κάποια επιτυχία ;
-Με την έννοια αυτή «ντε και καλά», όχι ….
Ο κόσμος την καθορίζει την επιτυχία ή την αποτυχία .
  • Οι συνεργασίες σου μέχρι σήμερα, σου έχουν αφήσει μια όμορφη αίσθηση, όταν μιλάς γι αυτές;
– Μιας και το ανέφερες να πούμε ότι μετά το Χαλκιά και το Μανωλιούδη , συνεργάστηκα με τον Παπαδάκη Γιώργο έναν ιδιαίτερο μουσικό με μεγάλο έργο , τραγουδιστή με παθός και σπάνιο ύφος.
Άνθρωπος παράδειγμα για μένα, που με στιγμάτισε πολύ στην πορεία μου, αλλά και που είχα στην συνέχεια τη χαρά να δέσει και με τα δεσμά της συντεκνιάς η σχέση μας.
Αργότερα για το λόγο που προανέφερες « ερωτικός μετανάστης», κατακτητής θα το πω εγώ (έτσι με ορμήνεψε μια φορά ένας γέρος παθών να λέω) και ήρθα Χανιά, μου δόθηκε η ευκαιρία να συνεργαστώ με τον Τζουγανάκη Περικλή ένα δυναμικό καλλιτέχνη, που με βοήθησε να εμφιλοχωρήσω στο χανιώτικο ύφος γλεντιού και να καταλάβω τα μουσικά – χορευτικά μέτρα, που αυτό δεν υπήρχε τόσο έντονο στην υπόλοιπη Κρήτη.
Μετά σίγα σιγά ξεκίνησα και εγώ τα πρώτα μου βήματα με δυο πολύ καλούς μουσικούς , με αρχικά με τον Σήφη Τσουρδαλάκη και μετέπειτα με το Μιχάλη Μπακατσάκη .
Θέλω να αναφέρω και τον Γαιτανάκη Μπάμπη στην κιθάρα, που από μικροί παίζουμε μαζί .
Αυτές είναι οι μακροχρόνιες συνεργασίες μου, όμως έχω συνεργαστεί με πολλούς μουσικούς και δισκογραφικά, όπως το Βρανά το Γιώργο ,τον αείμνηστο Τσουρουπάκη Γιώργο, τον Μπακατσάκη , τον Τσουρδαλάκη, τον Παπουτσάκη το Γιώργο με Χαλκιά και Μανωλιουδη , και πρόσφατά στην τελευταία μου δισκογραφική δουλειά με το Νεκτάριο Κλωστράκη, τον Μαυράκη Μιχάλη και Δρυμη Μανώλη .
Από όλες αυτές τις συνεργασίες αλλά και από αυτές που είχα έστω περιστασιακά όπως με τον Μανιά, τον Κακλή, τον Σηφογιώργη, τον Κρασαδάκη, τον Κουκάκη , τους Βερδινάκηδες ,τον Κονταρό, τον Σταματογιάννη το Στελιο , το Γιωρβασακη Μιχαλη , τους σύντεκνους μου Χάρη και Γιώργο Παντερμακη, τον Σκορδαλό, τον Γιώργο το Χορευτάκη , τον Μαρτσάκη και από άλλους πολλούς που να με συγχωρέσουν δεν θυμάμαι αυτή τη στιγμή , η απόσταξη που έχει μείνει είναι το μουσικό κέρδος και οι όμορφες αναμνήσεις .

• Τι σου προκαλεί μια όμορφη μαντινάδα;
-Αρχικά με χαροποιεί με το άκουσμα της.
Κατά την διάρκεια που την τραγουδώ με κάνει να ζω αυτό που περιγράφει , αυτό νομίζω ότι είναι και η δύναμη του καλού στίχου ..
• Υπάρχουν άνθρωποι σήμερα, που θαυμάζεις το γράψιμο τους και θα ήθελες να συνεργαστείς μαζί τους;
– Θαυμάζω στον στιχουργό την πλοκή της σκέψης αλλά και την απλότητα γραφής. Όσο περνούν τα χρονιά, μου αρέσουν ακόμα περισσότερο οι μαντινάδες, που έχουν άρωμα, ορολογία και εικόνες του τόπου μας.
Με αυτά τα χαρακτηριστικά υπάρχουν πολλοί στιχουργοί … κάποιοι από αυτούς μου έχουν δώσει τη χαρά και έχουμε συνεργαστεί και τους ευχαριστώ πολύ και σε κάποιους θα πάρω το θάρρος να τους ζητήσω να συνεργαστούμε, αν φυσικά και σε αυτούς αρέσει τι δικό μου μουσικό χρώμα .
• Η οικογένεια σου στήριξε την επιλογή σου, να είσαι μουσικός;
-Με στήριξε και με στηρίζει και όλο αυτό με κάνει να αισθάνομαι πολλές φορές την ευθύνη μεγαλύτερη για ότι κάνω .
• Αν γύριζες τον χρόνο πίσω ,πάλι μουσικός θα γινόσουν;
-Δεν γνωρίζω, αν θα γινόμουν μουσικός , η μουσική πάντως θα είχε πρώτο ρόλο στη ζωή μου.
• Η γενικότερη κατάσταση της μουσικής μας σήμερα, σε αφήνει ικανοποιημένο ;
-Θεωρώ ότι σε γενικές γραμμές υπάρχει καλό επίπεδο…
Πρέπει να προσέξουμε λίγο παραπάνω το ύφος και το μουσικό χρώμα του τόπου μας.
Το ότι παίζουν κρητικά όργανα σε μια μελωδία το κομμάτι δε το καθιστούν κρητικό…. !!

• Τι είναι αυτό, που ήθελες να κάνεις από παιδί κι όμως δεν το κατάφερες μέσα στην μουσική ;
-Από μουσικούς, που τους θαύμαζα και δεν είναι πλέον στη ζωή να προλάβαινα και να κατάφερνα να έχω κάτι που να με συνδέει μαζί τους δισκογραφικά .
•Ο Μανώλης Κακλής, ήταν μια αφορμή να αγαπήσεις το κρητικό τραγούδι παραπάνω;
-Είχα την τύχη να κάθομαι πολλές φορές μαζί του, να κουβεντιάζω, μου άρεσε η ιδιαίτερη και γεμάτη εμπειρίες οπτική και οι συμβουλές του .
Επίσης είχα την χαρά να τον συνοδεύω πολλές φορές στο πάλκο..
Και να νοιώθω το πάθος, τη δυναμική του αλλά και το συναίσθημα που τραγουδούσε…
Όλα αυτά και ο τεράστιος μουσικός πλούτος, που μας άφησε είναι δυνατόν να μη με έκανε να αγαπήσω ακόμα περισσότερο τη μουσική του τόπου μας;
Από τη στιγμή που ο ίδιος ήταν ένα από μεγαλύτερα και σπουδαιότερα κομμάτια της ;
• Μεγαλώνοντας τα παιδιά σου, θα ήθελες να τα δεις να ασχοληθούν με την κρητική μουσική;
-Θα ήθελα να ασχοληθούν με την μουσική αρχικά, επειδή θεωρώ ότι διαμορφώνεται και ο χαρακτήρας του ανθρώπου διαφορετικά κοντά στη μουσική .
Τώρα αν αργότερα επιλέξουν, να ασχοληθούν με την κρητική μουσική γιατί τους αρέσει ναι θα μου άρεσε και θα καμάρωνα γι αυτό.
• Παραδίδεις μουσικά μαθήματα, σήμερα θεωρείς ότι υπάρχουν μικρά ταλέντα; Αγαπούν τα παιδιά την μουσική μας;
– Η αλήθεια είναι ότι τον τελευταίο χρόνο δεν κάνω μαθήματα λόγω πίεσης, έλλειψης προσωπικού χρόνου και σαν πολύτεκνος πλέον !!!!
Αλλά δεν χρειάζεται να κάνει κανείς μαθήματα για να καταλάβει, ότι αυτός ο τόπος γεννά ιδιαίτερους ανθρώπους με ταλέντο όχι μόνο γύρω από την μουσική φυσικά.
Το πιστεύω αλλά και το αντικρίζω συχνά μπροστά μου .

• Μια συμβουλή που θα έδινες στα νέα παιδιά;
-Αυτό που λέω και θέλω και για τα δικά μου παιδιά, είναι να οχυρώνουν την προσωπικότητα τους, να έχουν στόχους και μην αποσπάται η προσοχή τους από αυτούς , στην μικρή ηλικία μπορείς να επενδύσεις και να βάλεις δυνατές βάσεις για το υπόλοιπο της ζωή σου .
• Υπάρχει κάτι που δεν θα πρέπει να κοιτάζουν σήμερα τα νέα παιδιά που ασχολούνται με την μουσική;
-Συνήθως το βλέμμα και την προσοχή την τραβά ό,τι θορυβεί …
Αυτό αν προσέξουν και το αποφύγουν, τόσο πιο γρήγορα θα χαράξουν τον προσωπικό τους δρόμο και θα αποκτήσουν μουσική ταυτότητα .

• Χάρηκα, που τα είπαμε όπως παλιά! Σου εύχομαι ό,τι καλύτερο στην μουσική αλλά και στην επαγγελματική σου καριέρα φίλε Μανώλη!
– Γιάννη και εγώ χάρηκα, ευχαριστώ εσένα και όλους τους συνεργάτες σου , σου εύχομαι να συνεχίσεις, να είσαι δημιουργικός με οικογενειακή γαλήνη και επαγγελματική επιτυχία !!