Όλα τα Νέα

Βέρα Σουλτάτου Ξυλούρη: «Η καλή μαντινάδα είναι τρόπος ζωής και εσωτερικής ολοκλήρωσης»

Η καλή μαντινάδα, κατά τη γνώμη μου, είναι τρόπος ζωής και εσωτερικής ολοκλήρωσης. Μέσω της μαντινάδας βγάζεις όλο σου το είναι και το καταθέτεις. Μ’ αρέσει να ξεσπώ εκεί. Με συντροφεύει. Ανεξάρτητα, αν βγαίνει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Πολλές φορές, άλλα θέλω να πω, κι άλλα βγαίνουν. Άλλα, η κάθε στιγμή έχει το δικό της μεγαλείο, κι αυτό μετρά

4.731

Συνέντευξη στο Γιάννη Θεοδωράκη

• Για την σημερινή μου βόλτα επέλεξα το βουνό, ένα τόπο που έχει γράψει τη δική του ιστορία, να βρω και να συνομιλήσω με μια κυρία του στίχου των Ανωγείων, την αγαπημένη του κόσμου Βέρα Σουλτάτου Ξυλούρη. Φίλη μου, καλώς σε βρήκα.
• Καλώς όρισες στ’ Ανώγεια καλέ μου φίλε. Στο τόπο που γεννήθηκα και μεγάλωσα. Χαίρομαι ιδιαίτερα που σε συναντώ.
Ομολογουμένως, με τιμάει η ευγενής παρουσία σου στη ζωή μου.
Αφ’ ενός για όλα αυτά που έχεις κάνει και έχεις δώσει στην παράδοση του τόπου μας και αφ’ ετέρου, πολύ απλά, γιατί είσαι εσύ.
Ένας αληθινός, χαρισματικός, ντόμπρος και χαρούμενος άνθρωπος.
Εγώ αυτούς τους ανθρώπου αγαπώ.
Καλώς εσμίξαμε λοιπόν.
• Δυο λόγια θα ήθελα από σένα, πριν αρχίσω τις δικές μου ερωτήσεις, δυο κουβέντες για τη ζωή σου.

Τα «όσα», μου χουν γκρεμιστεί,
και πόσα έχω χτίσει…
Πώς με δυο λόγια να σου πω
αυτά που έχω ζήσει…

Ίσως να ακουστεί λίγο κοινότυπο, αλλά παλεύω κι εγώ, όπως όλοι μας. Μάχομαι σκληρά στην καθημερινή βιοπάλη, ονειρεύομαι, ελπίζω, γελώ, χαίρομαι, λυπάμαι, κλαίω.
Παντρεύτηκα στα 22 μου με το Χαράλαμπο Ξυλούρη. Είμαι τυχερή και ευλογημένη γιατί απέκτησα δυο καλά κορίτσια, την Ειρήνη 15 χρονών και την Άννα στα 12.
Και ΝΑΙ με δυο λόγια, αυτές είναι η ζωή μου.
Η κάθε μου προτεραιότητα και το κάθε μου όνειρο εξαρτάται και γεννιέται από αυτές.
Θα κάνω τα πάντα για να γίνουν δυναμικές κι ευτυχισμένες.
Ό,τι δε κατάφερα εγώ στη ζωή, ευελπιστώ κι εύχομαι να το δω στα παιδιά μου.

• Σ’ ένα χωριό, το οποίο έχει αναδείξει τόσους και τόσους στιχουργούς, πως αισθάνεσαι να είσαι μέλος αυτής της κοινότητας του στίχου;
• Αναμφισβήτητα και αποδεδειγμένα, τα Ανώγεια είναι ένα χωριό, το οποίο έστεκε πάντα στα ψηλότερα σκαλιά του βάθρου, όσον αφορά στην παράδοση. Εκεί γεννήθηκαν, μεγάλωσαν, έζησαν και από κει κατάγονται πολλοί σπουδαίοι άνθρωποι του στίχου. Προσωπικά, τ’ Ανώγεια έχουν εμπλουτίσει τον ψυχισμό μου πάρα πολύ έντονα, από πολύ μικρή ηλικία.
Η κρητική μουσική, οι χοροί, οι καλλιτέχνες και φυσικά η μαντινάδα ανέκαθεν μου ασκούσαν μια ακατανίκητη έλξη. Η μαντινάδα ήρθε σχεδόν αβίαστα και ανεπιτήδευτα στη ζωή μου.
Και ενώ αρχικά το έβλεπα σαν παιχνίδι, που κατάφερνα να σμίξω λέξεις σε στιχάκια με ομοιοκαταληξία, καλλιεργώντας το, αργότερα, δε φανταζόμουνα ποτέ, ότι οι μαντινάδες μου θα είχαν τόσο ευρεία απήχηση, κυρίως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Νιώθω πραγματικά περηφάνια, τιμή και σεβασμό για όλο αυτό, και δηλώνω ευθαρσώς ότι έχω το γνώθι σαυτόν – ξέρω ότι έχω ακόμα πολύ δρόμο μπροστά μου.
• Έχεις πιάσει τον εαυτό σου να προσπαθεί να αποδείξει την αξία σου στους ανθρώπους του στίχου;
• Μάλλον, θα έλεγα ότι προσπαθεί περισσότερο να αποδείξει σε μένα τι αξίζω. Η μεγαλύτερη τροχοπέδη στο κυνήγι των ονείρων μας και στην επίτευξη των στόχων μας είναι, μόνο, ο εαυτός μας.
Αυτός είναι ο μεγαλύτερος κριτής. Σέβομαι και θαυμάζω τους ανθρώπους που έχουν στόχους στη ζωή τους, όποιοι κι αν είναι αυτοί.

Οι άνθρωποι του στίχου είναι πολλοί. Στήριξαν και στηρίζουν την παράδοση με ευλάβεια.
Παραδειγματιζόμαστε από αυτούς και προχωράμε ο καθένας, πιστεύω, με το δικό του ύφος, με τη δική του κατάθεση ψυχής, με το δικό του μερακλίκι, που όσο είναι αυθεντικό και ανεπηρέαστο, θεωρώ ότι, δεν αντιγράφεται και δεν προσπαθεί να αποδείξει τίποτα σε κανένα.
– Είναι εύκολο πιστεύεις να καθιερωθεί ένας στιχουργός στο μυαλό και στη σκέψη του απλού κόσμου;
• Σαφώς και είναι πολύ δύσκολο. Θα σου μιλήσω σαν απλός ακροατής. Το να μπεις στη ψυχή ενός ανθρώπου, να την «αγγίξεις» και να τη γεμίσεις, πρέπει να σε διακατέχει, πιστεύω, η ευαισθησία, η καλοσύνη και η ντομπροσύνη.
Από την άλλη, αν αυτό που βγάζεις προς τα έξω σα χαρακτήρας, σαν άνθρωπος και σαν προσωπικότητα είναι απρόσιτο, προσποιητό και αδιάφορο, το ίδιο αδιάφορη θα μου μείνει και η μαντινάδα που θα πεις, όσο δυναμική και να ναι.


Δεν αρκεί μια καλή μαντινάδα για να κερδίσεις μια θέση στη σκέψη κάποιου, εάν δεν είσαι ο ίδιος καλός.
Έχω ακούσει τόσες μαντινάδες και, πίστεψέ με, πάντα με κέρδιζε ο τρόπος που την έλεγε κάποιος, η απλότητα και η αλήθεια που είχε. Πολλά παίζουν το ρόλο τους. Πολλές έχουν σταθεί από μονές τους.
Αλλά, για μένα αυτό δεν είναι αρκετό.
Πρώτα θα αγαπήσω τον άνθρωπο και κατ’ επέκταση αυτό που προσπαθεί να δώσει και να εκφράσει με τη μαντινάδα του.
• Έγραψες ποτέ τίποτα μόνο και μόνο για να δημιουργήσεις εντυπώσεις;
• Εντυπώσεις σε ποιον; Να καταλάβω τι; Τι θα κερδίσω μ’ αυτό; Απάθεια, αδιαφορία και μπερδεμένη κριτική ίσως.
Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι φοβάμαι την κριτική. Εγώ γράφω, πάνω απ’ όλα, για μένα.
Έχω μιλήσει για πόνο , για χαρά , για έρωτα, για λύπη.
Το κάθε συναίσθημα έχει τη δική του δυναμική.
Ο πόνος, αναπόφευκτα, θα βγει με οργή, με αποτέλεσμα να προκαλέσει εντύπωση σ’ αυτόν που θα την αντιληφθεί και την κατανοήσει.
Όταν πιστεύεις στον εαυτό σου, στην δύναμη σου, στα συναισθήματα σου, δε προσπαθείς να εντυπωσιάσεις.
Απλά, τα κρατάς για σένα και κάποια στιγμή θα πιστέψουν κι οι άλλοι σε σένα, θα αναρωτηθούν, θα μπερδευτούν, θα διχαστούν, θα επηρεαστούν, και, στο τέλος, θα ανοίξουν την πόρτα στην αλήθεια σου!
• Ο τρόπος που γράφεις έχει επηρεαστεί απ’ τον τρόπο γραφής κάποιου αλλού στιχουργού, που πιθανόν να έχεις πρότυπο;

• Ίσως! Δε θα στο πω με σιγουριά όμως. Μεγάλωσα δίπλα στην καλή μαντινάδα. Την ατόφια, την αγνή, την αληθινή. Δίπλα σε καλούς μερακλήδες.
Πρότυπα πολλά, και όχι μόνο εντός Ανωγείων.
Εκτιμώ πολλούς αξιόλογους μαντιναδολόγους, γυναίκες και άντρες.
Και φυσικά δεν πρέπει να ξεχνάμε κι αυτούς που έχουν φύγει από τη ζωή.
Κατά τη γνώμη μου, συνειδητά ή ασυνείδητα, παραδειγματίζεσαι από άλλους στιχουργούς, απ’ τον τρόπο που σκέπτονται, που εκφράζονται.
Ο τρόπος που γράφει, όμως, ο καθένας εξαρτάται από το πώς βλέπει το καθετί, πώς το αντιλαμβάνεται και πώς το βιώνει.
Σίγουρα, όλα αυτά σε καθορίζουν στο να βγάλεις το δικό σου πρόσωπο και να αφήσεις το δικό σου στίγμα.

• Το όνομά σου έχει ακουστεί πολύ, χωρίς να έχεις την δισκογραφία που έχουν άλλοι συγχωριανοί σου στιχουργοί; Που νομίζεις ότι οφείλεται αυτό;
• Με βρίσκεις λίγο απροετοίμαστη σ’ αυτό το θέμα. Μπορώ να σου πω, πάντως, ότι εκούσια τουλάχιστον, δεν το επεδίωξα κάτι τέτοιο.
Αν, όντως, είναι έτσι, τότε ήρθε από μόνο του.
Κοίτα! Γνωριμίες έχουμε όλοι, πιστεύω, ανθρώπους που μας στηρίζουν, ο καθένας έχει το «κύκλωμά» του.
Παλαιότερα, γινόσουν γνωστός στον ευρύ κύκλο, μέσω της δισκογραφίας και του τραγουδιού.
Βέβαια, πολύ σημαντικό ρόλο έπαιζε ποιος ήσουν, από πού κατάγεσαι, οι συναναστροφές σου κλπ.
Σήμερα, έχουν βοηθήσει πολύ τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα οποία σε προβάλουν από μόνα τους, αρκεί να ξέρεις να τα χειρίζεσαι σωστά.
Αν ήμουν μακριά απ’ όλο αυτό, οφείλω να το πω, πως, σε μεγάλο βαθμό, ο κόσμος δε θα γνώριζε πως έγραφα μαντινάδες.
Μόνο οι συγχωριανοί μου ίσως. Κι όλο αυτό, ξαναλέω, ήρθε από μόνο του.
Ο κόσμος ξέρει μονάχα. Αυτός βλέπει και κρίνει.
• Που οφείλεται η απουσία σου απ ‘την δισκογραφία; Έχεις τόσες γνωριμίες με τους καλλιτέχνες του τόπου σου, δεν σ’ έχουν προσεγγίσει;
• Γνωριμίες πολλές, όπως το είπες. Λίγο πολύ, με τα περισσότερα καταξιωμένα ονόματα του χωριού μου πάνω στο τραγούδι, τυχαίνει και συγγενεύω κατά κάποιο τρόπο, τους γνωρίζω προσωπικά, ζω μαζί τους, δίπλα τους.
Θα μου πεις ότι, εύκολα, θα μπορούσα, για παράδειγμα, να το εκμεταλλευτώ κάτι τέτοιο. Δεν το έκανα όμως.
Στη ζωή μου με διακατέχει η απλότητα και η τιμιότητα, τα οποία τα θεωρώ μεγάλα προτερήματα.
Απ’ την άλλη, βέβαια, ίσως και οι ίδιοι να μην έχουν πιστέψει ακόμα σε μένα. Κάτι το οποίο είναι και αυτό σεβαστό.
Συνειδητά, απείχα δισκογραφικά μέχρι τώρα. Και δεν το λέω με παράπονο.
Είχα προτάσεις, παλαιότερα, και τις απέρριπτα, γιατί έλεγα ότι δεν είχε έρθει ακόμα η ώρα.
Τώρα, ομολογώ η σκέψη μιας δισκογραφικής συνεργασίας έχει αρχίσει να αποκτά άλλη βαρύτητα.
Ήδη συζητάω κάποια πράγματα, αλλά δε θέλω να πω ακόμα περισσότερες λεπτομέρειες.
• Τι σημαίνει για σένα μαντινάδα και τι ρόλο παίζει στην ζωή σου;
• Σίγουρα σπουδαίο, άλλα, όχι τον πρωταρχικό! Πολλές φορές, τον τρόπο που αντιμετωπίζω την κάθε κατάσταση, την κάθε μέρα, το κάθε συναίσθημα, επιλέγω και τον μεταφέρω σε μια μαντινάδα.
Νιώθω την ανάγκη να εκτονωθώ μέσω της μαντινάδας, και με δυο φράσεις να εκφράσω όλα όσα νιώθω εκείνη τη στιγμή.
Άλλες φορές, πάλι, καταπιέζομαι και δυο φράσεις, δυστυχώς, δεν είναι αρκετές για να εξωτερικεύσω τα συναισθήματά μου!!!
Η καλή μαντινάδα, κατά τη γνώμη μου, είναι τρόπος ζωής και εσωτερικής ολοκλήρωσης.
Μέσω της μαντινάδας βγάζεις όλο σου το είναι και το καταθέτεις.
Μ’ αρέσει να ξεσπώ εκεί. Με συντροφεύει.
Ανεξάρτητα, αν βγαίνει το επιθυμητό αποτέλεσμα. Πολλές φορές, άλλα θέλω να πω, κι άλλα βγαίνουν.
Άλλα, η κάθε στιγμή έχει το δικό της μεγαλείο, κι αυτό μετρά.
• Θα μπορούσες να ζήσεις χωρίς τον στίχο; Έχεις φανταστεί την ζωή σου πως θα ήταν χωρίς αυτόν;
• Ποιός μερακλής μπορεί να ζει χωρίς τα μερακλίκια του τόπου του;
Ζω σ’ ένα χωριό, με μακρόχρονη ιστορία και παράδοση, που σου δίνει έντονα το ερέθισμα να αποπειραθείς να γράψεις ένα στίχο, ένα μερακλίδικο σκοπό, ανεξάρτητα αν έχεις ταλέντο ή όχι.
Το έναυσμα, αυτό το κάτι που σε «γαργαλά», το στοιχείο της πνευματικής δημιουργίας, όλοι το έχουμε μέσα μας, όσο κι αν δυσκολευόμαστε, αρχικά, να του δώσουμε σάρκα και οστά.
Όχι, δεν θα ήθελα να ζω χωρίς τα μερακλίκια μου.
Μ’ αρέσουν οι μερακλίδικοι άνθρωποι και οι παραδόσεις του κάθε τόπου.
Αν δεν έγραφα, θα επέλεγα να εκφραζόμουν με άλλους τρόπους.
Χαίρομαι πολύ, που ο Θεός μου έδωσε αυτό το χάρισμα ή ταλέντο, όπως θέλεις πες το.
Μπορώ, πάντως, να σε διαβεβαιώσω, πως, αν δεν έγραφα, η ζωή μου θα ήταν και πάλι μερακλίδικη.
Μόνο που τότε, θα εξέφραζα το κάθε μου συναίσθημα με μαντινάδες αξιοθαύμαστες άλλων ανθρώπων.
• Πιστεύεις ότι υπάρχουν υπερεκτιμημένοι στον χώρο του στίχου;
• Το θέμα που μου θίγεις αυτή την στιγμή είναι πολύ λεπτό και με μπερδεύει λίγο.
Ποιοι είναι οι υπερεκτιμημένοι, οι άξιοι ή οι λιγότερο ικανοί;
Και η αίγλη, η δημοτικότητα και η προβολή, συμβαδίζουν τελικά με την αξιοσύνη και το ταλέντο του κάθε στιχουργού;
Δεν ξέρω, όλα είναι υποκειμενικά, θέμα τύχης, γνωριμιών, συνθηκών, κύκλου, ικανότητας, χαρακτήρα κλπ.
Οι υπερεκτιμημένοι, όπως ανέφερες, θα φανούν τι είναι με τη πάροδο του χρόνου.
Ό,τι αξίζει μένει.
Απ’ την μια στιγμή στην άλλη, βρίσκεσαι απ’ την κορυφή στον πάτο, και αντίστροφα.
Όλα εξαρτώνται απ’ τον κόσμο. Τι δίνεις και πώς το δίνεις.
Ο κόσμος μόνο μπορεί να κρίνει και να δώσει την ανάλογη εκτίμηση.
Αλλά, μέσα μου, θέλω να πιστεύω, ότι, πολλοί εκτιμηθήκαν σωστά και έφτασαν αντάξια εκεί που έφτασαν.
• Έχεις βρεθεί ποτέ σε αδυναμία; Να θες να γράψεις και όμως να μην σου βγαίνει τίποτα, ενώ μέσα σου σε καίνε οι σκέψεις;
• Αυτές οι σκέψεις μας, γιατί ΚΑΙΝΕ τόσο;
Έχω πιάσει τον εαυτό μου σε στιγμές μεγάλης στιχουργικής αδυναμίας, πλημμυρισμένη από σκέψεις φορτισμένες με πολύ συναίσθημα και ευαισθησία, που, αν κατάφερνα την έγκαιρη και αποτελεσματική χειραγώγησή τους, θα μπορούσα να γράψω απόλυτα αληθινούς στίχους, με βαθύ νόημα και ουσία.
Είναι κάτι που θέλει πολλή δουλειά.
Όταν τέτοιες σκέψεις μου βρίσκουν διέξοδο, γεννιούνται οι πιο δυνατές μου, ίσως, μαντινάδες. Αυτές, ακριβώς, τις μαντινάδες τις κρατώ για μένα.
Είναι προσωπικές και δε θέλω, ακόμα, να τις μοιραστώ με κανέναν.
Είναι δικό μου κομμάτι, που μπορώ να το διαχειριστώ μόνο εγώ.
Όλα, όμως, εξαρτώνται καθαρά απ’ την ψυχολογία, απ’ την ηρεμία, την ένταση ή αν θέλεις την ισορροπία, εσωτερική και εξωτερική.
Προσωπικά, αν δεν είμαι ήρεμη, δε μπορώ να λειτουργήσω στιχουργικά.
Άλλα θέλω να βγάλω και άλλα λέω.
• Πως νιώθεις κάθε φορά που βλέπεις νέο κόσμο μέσα στο διαδίκτυο να γράφει μαντινάδες σου;
• Το διαδίκτυο, και ειδικότερα τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πλέον, έχουν ενταχθεί, για τα καλά στην καθημερινότητά μας.
Είμαι, αναπάντεχα τυχερή, γιατί έχω γνωρίσει, πραγματικά, πολύ κόσμο μέσα από εκεί.
Παρατηρώ καθημερινά, νέο κόσμο, κυρίως, να εκφράζεται μέσα απ’ τις δικές μου σκέψεις.
Έχω ανταλλάξει απόψεις με πολλά νέα παιδιά και αξιόλογους ανθρώπους, με τους οποίους, εκτός διαδικτύου, θα ήταν αδύνατον να προσεγγίσουμε ο ένας τον άλλο.
Σαφώς και μου δίνει μεγάλη χαρά, το να έχουν απήχηση αυτά που γράφω. Και ναι!
Με τιμά, ιδιαίτερα, όταν βλέπω δικές μου μαντινάδες στα προφίλ άλλων ανθρώπων, όπως για παράδειγμα στο facebook.
Κι αυτό, επόμενο είναι να μου προκαλεί, τουλάχιστον, ικανοποίηση, πληρότητα και περηφάνια.
Έχω πάρει, ήδη, άφθονη και απρόσμενη αγάπη και συνάμα στήριξη απ’ τον κόσμο κι αυτό μου γεννά συγκίνηση μεγάλη.
Αισθάνομαι ότι οφείλω να δείχνω σεβασμό απέναντι τους, με τιμούν και το αναγνωρίζω με το παραπάνω.
Τους ευχαριστώ όλους ολόψυχα.
Τη κάθε σκέψη μου, τους την αφιερώνω μέσα απ’ την καρδιά μου και δηλώνω ότι θα είμαι κοντά τους, όπου μπορώ να βοηθήσω.
• Έχει πέσει στην αντίληψη σου ποτέ να σε αντιγράφει κάποιος στιχουργός ή να σου έχει συμβεί η σκέψη σου να έχει συμπέσει πάνω σε άλλη σκέψη στιχουργού.
• Και τα δύο έχουν συμβεί. Μαντινάδες υπάρχουν τόσες πολλές.
Σχεδόν όλοι οι μαντιναδολόγοι στα ίδια θέματα εστιάζουμε.
Ίσως, να διαφέρει η πηγή έμπνευσης. Κι αυτό στο λέω με επιφύλαξη.
Σαφώς και έχω μπερδευτεί πολλές φορές.
Οι περισσότεροι έχουμε γράψει για τον έρωτα, την αγάπη, το πόνο, τη λύπη, τη χαρά, την προσμονή, τη λαχτάρα, τον θυμό, την εκδίκηση, τη νοσταλγία.
Πόσο διαφοροποιημένα και διαφορετικά να είναι τα λόγια κάθε φορά; Δε γίνεται.
Η δημιουργικότητα, πάντως, είναι παντού και για όλους.
Σίγουρα, πρέπει να σεβόμαστε την αρχική, ξεχωριστή, προέλευση μιας μαντινάδας.
Αναπόφευκτα, θα υπάρχουν επιρροές και αντιγραφές.
Μερικές φορές όμως τα όρια ξεπερνιούνται. Όταν η αντιγραφή γίνεται κατ’ εξακολούθηση. Φυσικά, σε όλα αυτά, θα πρέπει να συνυπολογίσουμε και τον παράγοντα «σύμπτωση».
Εν πάση περιπτώσει, θα έπρεπε πάντα να αναφέρεται ο εκάστοτε στιχουργός-μαντιναδολόγος.
Ο καθένας, βέβαια, που γράφει μαντινάδες έχει την δική του ταυτότητα.
Όσο και αν μιλάμε με τα ίδια λόγια, στον καθένα καθρεφτίζεται διαφορετικά. Άλλωστε, το είπαμε, ελάχιστα πράγματα δεν έχουν ήδη ειπωθεί.
• Ο τίτλος μαντιναδολόγος σήμερα που έχουν αρκετοί του στίχου, πιστεύεις ότι τον κατέχουν δικαίως;
• Αν και προσωπικά θα προτιμούσα την λέξη «ιδιότητα» και όχι τη λέξη «τίτλος», συμφωνώ πάντως, οι περισσότεροι μαντιναδολόγοι αξίζουν να λέγονται έτσι.
Το έχουν αποδείξει, άλλωστε. Με το έργο τους, με τις δουλειές που έχουν κάνει πάνω στο τομέα της δισκογραφίας, και με την γενικότερη πορεία τους.
Αρκετοί είναι καταξιωμένοι και χαραγμένοι στις καρδιές μας, τόσο παλαιότεροι όσο και νεότεροι.
• Ο στίχος της παλιάς δισκογραφίας και της σημερινής έχουν σχέση;
• Στην Κρήτη, η ντόπια μουσική παραμένει η κυρίαρχη μορφή έκφρασης των ανθρώπων και ύστερα ακολουθούν τα υπόλοιπα.
Κατά τη γνώμη μου, υπάρχει μεγάλη απόσταση μεταξύ του στίχου της παλιάς δισκογραφίας και της σημερινής.
Παλαιοτέρα, τα ακούσματα ήταν με πιο βαρύ και βαθύ ύφος, πιο ουσιαστικό στίχο, πιο δημιουργικό.
Σχεδόν πάντα, συνοδευόντουσαν με ιδιαίτερες ερμηνείες σε χρώμα και ακουστική «ποιότητα» και το αποτέλεσμα ήταν κάτι περισσότερο από εκπληκτικό.
Σήμερα, τα περισσότερα ακούσματα έχουν πιο ελαφρύ χρώμα και ήχο. Άλλαξαν τα όργανα, προστέθηκαν καινούρια και, σε αρκετές περιπτώσεις, η μαγεία της λύρας έχει εξασθενήσει.
Πράγματι, υπάρχουν πολλοί νέοι καλλιτέχνες.
Αυτοί οι επόμενοι συνεχιστές της παράδοσης θεωρώ ότι πρέπει να κάνουν πιο επιλεκτικά βήματα. Τόσο στην επιλογή του στίχου – στιχουργού, όσο και στην μελωδία.
Δεν έχουν να κάνουν όλα με την εμπορικότητα. Μεγάλη σημασία παίζει και σε τι κοινό στοχεύει και απευθύνεται κανείς, και γι’ αυτό, πιθανόν, προχωράει με συγκεκριμένο στιχουργό.
Όλα είναι θέμα προσωπικής επιλογής, τρόπου σκέψης, και τύχης, ίσως, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το αποτέλεσμα που βγάζουν είναι αρνητικό και μη αποδεκτό.
Σαν Βέρα, πάντως, μου έχουν λείψει τα παλιά δυναμικά τραγούδια και οι παλιές μαντινάδες, που άφησαν εποχή.
• Έχεις φίλους στιχουργούς; Υπάρχει φιλία ανάμεσα στους στιχουργούς σήμερα;
• Γενικά, είμαι λίγο καχύποπτη, αναφορικά με το θέμα της φιλίας.
Από μας εξαρτάται τι θα κρατήσουμε στη ζωή μας και τι θα απομακρύνουμε απ’ αυτή, για να νιώθουμε ασφαλείς και καθαροί.
Σε όλους τους χώρους υπάρχει ο ανταγωνισμός και η ζήλεια, εννοείται και στο χώρο του στίχου.
Θέλω να μένω μακριά απ’ αυτά, και, αρχικά, αρκούμαι στην τιμή, που μου δίνεται να γνωρίσω στιχουργούς, οι οποίοι έχουν δώσει την ψυχή τους μέσα από τα γραπτά τους.
Τους θαυμάζω, τους σέβομαι και θέλω να προχωρούν δυναμικά κι ότι αξίζει ο καθένας να το παίρνει.
Εμένα, η πόρτα μου και η καρδιά μου είναι ανοιχτή για όλους.
Ναι! έχω φίλους στιχουργούς, και πιστεύω ότι όντως υπάρχουν δυνατές φιλίες στο χώρο.
• Έπιασες ποτέ του εαυτό σου να «ζηλεύει» στίχο ή μαντινάδες άλλου στιχουργού;
• Σε μαντινάδες που ανατριχιάζω, ακούγοντάς τες, πολλές φορές, έχω πει «μακάρι να έγραφα κι εγώ έτσι».
Θαυμάζω τον καλό στίχο, τον επιβραβεύω, τον χειροκροτώ και σέβομαι πάντα τον δημιουργό του.
Υπάρχουν πολλοί αξιοζήλευτοι στιχουργοί και, προσωπικά, αισθάνομαι υπερηφάνεια και δέος γι’ αυτό. Το κακό θα ήταν, αν δεν υπήρχαν.
Μια «καλή» μαντινάδα, πάντως, εμένα με προκαλεί.
Με βάζει σε σκέψη, προσπαθώ να ψάξω βαθιά, και να ανακαλύψω το ερέθισμα, που υποκίνησε τη δημιουργία της.
Να κατανοήσω το συναίσθημα και να φτάσω στην ψυχή της.
Όλες αυτές τις εικόνες πρέπει να τις έχει η μαντινάδα. Όταν δεν έχει ολοκληρωμένο νόημα δεν έχει αξία να γράφεται.
• Πες μου μια μαντινάδα που σε χαρακτηρίζει σαν Βέρα.
Θα σου πω μία, η οποία με προσδιορίζει πολύ:
Σα τον αέρα επέρασε
η νιότη μου κι εχάθη
κρίμα που δεν επρόλαβα
να κάμω κι άλλα λάθη.
Είναι του Λευτέρη Καλομοίρη. Τα είπε όλα απλά…
Η καλή μαντινάδα μιλάει από μόνη της, δεν χρειάζεται περαιτέρω ανάλυση…
• Να περιμένουμε κάποιο βιβλίο από σένα; Υπάρχει αυτή η σκέψη στο μυαλό σου;
• Όλα θα γίνουν. Δε έχω μάθει να παραιτούμαι ούτε να παραδίνομαι και θα προσπαθήσω, σταδιακά, να πραγματοποιήσω όλα όσα έχω ονειρευτεί, κυρίως, πάνω σ’ αυτό τον τομέα.
Τελευταία, μου το έχει βάλει, πολύ έντονα, στο μυαλό ο κόσμος και κυρίως ο κόσμος που δεν ασχολείται με το internet και είναι έξω από κάθε μέσο κοινωνικής δικτύωσης, ρωτώντας με, επανειλημμένα, που μπορούν να βρούνε μαντινάδες μου.
Αισθάνομαι ότι έχει φτάσει η κατάλληλη στιγμή για να κάνω ένα τέτοιο βήμα.
Εξάλλου, επιβάλλεται και είναι απαραίτητη και η πνευματική κατοχύρωση των μαντινάδων μου, την οποία, κακώς, δεν έχω κάνει ακόμα.
Θεωρώ ότι έχω μαζέψει το απαραίτητο υλικό και, μόλις πρόσφατα ξεκίνησα το γράψιμο.
Ευελπιστώ ότι στους επόμενους μήνες, καλώς εχόντων των πραγμάτων, θα έχω, τελικά, ολοκληρώσει την έκδοση του πρώτου μου βιβλίου.
• Δισκογραφικά υπάρχει κάτι που πρέπει να μοιραστείς μαζί μας και πρόκειται να κυκλοφορήσει σε στίχους δικούς σου;
• Υπάρχει κάτι στα σκαριά αυτήν την περίοδο, αλλά δε θέλω να προβώ ακόμα σε αποκαλύψεις μέχρι να ολοκληρωθεί το οτιδήποτε.
Παλαιότερα, ήμουν αρνητική σε κάτι τέτοιο.
Είχα απορρίψει καλές προτάσεις και ο λόγος ήταν ότι απλά δεν ένιωθα έτοιμη, φοβόμουν.
Δεν μπορούσα να διανοηθώ ότι υπήρχαν καλλιτέχνες που επιθυμούσαν να τραγουδήσουν μαντινάδες μου.
Τότε, δεν ήταν αυτός ο στόχος μου. Τώρα είμαι πιο θετική σε ένα τέτοιο εγχείρημα.
Σίγουρα, με ενδιαφέρει να μελοποιηθούν μαντινάδες μου, να πάρουν σάρκα και οστά.
Με τιμάει πολύ το να με επιλέξουν. Είμαι προσγειωμένη και απόλυτα συνειδητοποιημένη.
Θα προσπαθήσω να κάνω προσεκτικά βήματα.
Εύχομαι να αποκτήσω καλές και ολοκληρωμένες συνεργασίες με καλλιτέχνες, που με εκφράζουν, καλλιτέχνες που αγαπούν τη μουσική και τη σέβονται, και δηλώνω ότι θα προσπαθήσω τα μέγιστα για να ανταποκριθώ των προσδοκιών, εκείνων που θα με εμπιστευτούν.
• Ώρα μας είναι σιγά σιγά να κλείσουμε την κουβέντα μας. Η ρακή στο ποτήρι μας περιμένει. Τιμή μου και σ’ ευχαριστώ που δέχτηκες την πρόσκλησή μου να τα πούμε παρέα. Ό,τι καλύτερο σου εύχομαι. Ευχαριστώ.
• Εγώ σ’ ευχαριστώ καλέ μου φίλε, τόσο για την πρόσκληση όσο και για την εμπιστοσύνη, που μου δείχνεις.
Το ξέρεις ότι σε εκτιμώ πολύ σαν άνθρωπο, και σου δηλώνω, ότι, αν δεν ήσουνα εσύ δε θα συναινούσα σ’ αυτή τη συνομιλία που είχαμε.
Θα ήθελα μόνο, κλείνοντας, να προσθέσω δυο λόγια, δυο συμβουλές στα νέα παιδιά, επηρεασμένη απ’ τη δική μου πείρα ζωής.
Να ζούνε έντονα την κάθε στιγμή τους, σαν να είναι η τελευταία.
Να μη φοβούνται τίποτα και να πάρουν τη ζωή στα χέρια τους με τόλμη και ρίσκο.
Να κάνουν όνειρα και να μην αφήσουν κανένα να σταθεί εμπόδιο, μέχρι να πραγματοποιήσουν τους στόχους τους.
Η ζωή είναι όμορφη, απλά την έχουμε δεδομένη και την εκτιμούμε μόνο όταν την χάσουμε.
Να χαμογελάμε, να προχωράμε με ψηλά το κεφάλι, και να διώχνουμε τα προβλήματα μας μακριά. Ας κάνουμε λάθη, όλοι κάνουμε.
Ας σκεφτούμε θετικά και αισιόδοξα και πολλά πράγματα θα διορθωθούν!!